دندانپزشکی در بارداری

 

دندانپزشکی در بارداری

از آنجا که تغییرات هورمونی دوره بارداری تأثیری منفی بر دندان‌ها و لثه‌ها می‌گذارد، می‌بایست در این دوره توجه خاصی به بهداشت دندان‌هایتان داشته باشید.
چکاپ دندان‌ها در دوره بارداری بی‌خطر بوده و برای سلامت دندان‌هایتان بسیار مهم است. در این دوره، دندانپزشک علاوه بر تمیز کردن دندان‌ها و اقداماتی از قبیل پرکردن دندان ها، می‌تواند به شما در مورد هرگونه علائم دندانی مربوط به بارداری، که ممکن است به آن‌ها دچار شوید، کمک کند.

پوسیدگی دندان

‎هنوز هم بسیاری از زنان معتقدند که بارداری باعث از دست رفتن دندان ها می شود . (از دست رفتن یک به ازای تولد هر کودک )و یا این که جهت تامین نیازهای موجود از کلسیم دندان برداشت می شود و دندانها نرم می شوند . در حالی که افزایش میزان پوسیدگی دندان ها در دوران بارداری ناشی از نوع رژیم غذایی و رعایت ناقص بهداشت دهان و دندان می باشد. علاوه بر این کلسیم موجود در دندان به صورت کریستال های ثابت است و امکان تامین کلسیم مورد نیاز جنین توسط این کلسیم ، وجود ندارد .تغییرات عادات غذایی در دروه بارداری ممکن است فرد را در معرض بروز پوسیدگی دندان قرار دهد.

خوردگی دندان

‎خوردگی دندان عبارت است از کاهش تدریجی سطح دندان متعاقب تاثیر مواد شیمیایی مثل اسیدها . در برخی از موارد ، حالت تهوع و استفراغ دوران بارداری منجر به خوردگی شدید دندان ها می شود که سطح کامی دندان های قدامی فک فوقانی ، بیشترین آسیب را می بینند.

ژنژویت دوران بارداری

‎شیوع ژنژویت در دوران بارداری به میزان ۳۰ تا ۱۰۰ درصد گزارش شده است به شکلی که اغلب علت بروز آن را بارداری می دانند . در حالی که این مسائله صحیح نیست چرا که بارداری باعث بروز ژنژیویت نمی گردد فقط آنچه را که وجود دارد تغییر داده و تشدید می کند . از نظر بالینی از جمله تغییرات لثه در دوران بارداری ، قرمز، پر رنگ و متورم شدن لثه در محل اتصال به دندان و همچنین در ناحیه بین دو دندان است به طوری که نسبت به لمس حساس می شوند.

گرانولومای بارداری

‎بارداری علاوه بر تغییرات عمومی در بافت لثه ، ممکن است باعث افزایش موضعی بافت لثه و نرم شدن آن شود. این پدیده به اپولیس باردرای یا گرانولومای بارداری معروف است . میزان بروز این حالت در بافت لثه خانم های باردار بین صفر تا ۵ درصد گزارش شده است . گرانولومای بارداری معمو ًلا در سه ماهه دوم بارداری بروز می کند.

رژیم غذایی و بهداشت دهان و دندان

‎شواهدی که اهمیت تعداد دفعات مصرف قند را به عنوان یک متغیر در توسعه پوسیدگی دندان مطرح می کنند قابل توجه است . هر بار که مواد قندی مورد مصرف قرار می گیرد به مدت ۲۰ تا ۳۰ دقیقه در پلاک دندانی اسید تولید می شود. در طول دوران بارداری ، عادات غذایی می توانند به طور قابل ملاحظه ای تغییر کنند ، تمایل به مصرف غذاهای شیرین بیشتر می شود ولی مدت زمانی که این تمایل وجود دارد برای ایجاد پوسیدگی قابل توجه در دندان ها بسیار کوتاه است به مادران باید توصیه شود تا از یک رژیم غذایی متنوع یا چربی ، شکر و نمک به میزان کم و نشاسته و فیبر به میزان زیاد استفاده کنند ، ضرورت محدودیت در مصرف میان وعده های غذایی و نوشیدنی های حاوی مواد قندی نیز باید تاکید شود.

تغذیه در دوران بارداری و سلامت دندان ها

‎در کشورهایی که مادران باردار از رژیم غذایی متنوع و مطلوبی برخوردار هستند به نظر می رسد تغذیه دوران بارداری تاثیر کمی در وضعیت سلامتی دندان های کودک داشته باشد اما در کشورهایی که سوء تغذیه وجود دارد و تغذیه دوران باردرای نامناسب است مینای دندانی که قبل از تولد شکل می گیرد . ممکن است تحت تاثیر قرار گرفته و تعداد دندان های ناقص هیپولاستیک در کودک افزایش پیدا کند.

زمان مناسب جهت امور دندانپزشکی در بارداری

‎سه ماهه اول بهتر است درمان های دندانپزشکی طولانی مدت در این دوره انجام نشود . در ملاقات اول ، دندان های مادر معاینه و رادیوگرافی دندانی که قبل از بارداری گرفته شده است ، بررسی می شود و دندان هایی که قبل از زایمان ممکن است برای مادر مشکل ایجاد کند معین می شود و جهت ترمیم آنها در سه ماهه دوم حاملگی به بیمار نوبت داده می شود ، همچنین چگونگی مسواک زدن صحیح و استفاده از نخ دندان به خانم حامله آموزش داده می شود . سه ماهه دوم این دوره بهترین زمان جهت انجام درمان های دندانپزشکی است خانم حامله معمو ًلا راحت تر از سه ماهه اول می تواند در وضعیت مناسب روی صندلی دندانپزشکی قرار گیرد . در این دوره می توان تمام درمان های دندانی لازم را انجام داد و استفاده از بی حس کننده موضعی مانعی ندارد . هم چنین در صورت لزوم دندانپزشک ممکن است بعد از درمان آنتی بیوتیک یا مسکن تجویز کند که استفاده از آن ها بلامانع است باید توجه داشت که درمان دندان هایی که قبل از زایمان برای خانم حامله مشکلی ایجاد نمی کنند باید بعد به از زایمان موکول شود . سه ماهه سوم خانم حامله به دلیل افزایش وزن جنین نمی تواند مدت زیادی در حالت خوابیده به پشت روی صندلی دندانپزشکی قرار گیرد . بنابر این بهتر است فقط درمان های کوتاه مدت و اورژانسی در این دوره انجام شود.

درمان های اورژانسی دنداپزشکی در بارداری

‎خانم باردار که از عفونت و یا ضربه و درد دندان رنج می برد ، باید سریع تحت مداوا قرار گیرد اغلب اوقات عوارض سوء ناشی از موقعیت های اورژانسی بیش از خطرات همراه با اقدامات درمانی است . بنابر این باید توصیه شود که مادران باردار مراجعه به دندانپزشک را به تاخیر نیاندازند . درمان عفونت دندان شامل برطرف کردن علت بروز عفونت ،درناژ و تخلیه عفونت از طریق ‎جراحی و درمان با آنتی بیوتیک نیز ممکن است لازم باشد . عامل درد دندان باید هر چه سریع تر برطرف شود.

بی حس کننده های موضعی در بارداری

‎خانم بارداری که به دندانپزشکی مراجعه می کند ممکن است نیاز به تزریق بی حس کننده های موضعی پیدا کند اگر چه هنوز تعدادی سوال بی پاسخ در رابطه با بی خطر بودن مصرف بی حس کننده های موضعی در طول دوران بارداری وجود دارد ولی شواهد موجود در خصوص منع استعمال این داروها دردوران بارداری نیز وجود ندارد.این داروها ممکن است در دوزهای بالینی معمول برای خانم باردار تجویز شوند . بهترین داروی بی حسی لیدوکایین بدون آدرنالین می باشد.

رادیوگرافی

‎در بیمار باردار دندانپزشک موظف به رعایت ملاحظات خاص می باشد . درمان های دندانپزشکی باید طوری انجام شود که هیچ اثر سویی بر جنین نداشته باشد . اگرچه درمان های رایجی که برای مادران باردار انجام می شود . عموم ًا بدون خطر است ولی باید توجه داشت برخی اعمال دندانپزشکی می توانند مضر باشند . در این رابطه می توان از اشعه یونیزه و داروها نام برد . انجام رادیوگرافی با استفاده از کمترین میزان اشعه و محافظ سربی مانعی ندارد.