مشکلات ارتباطی در زناشویی

مشکلات ارتباطی در زناشویی

مشکلات زناشویی مهم‌ترین علت مراجعه زوج‌ها به مشاوران و متخصصان امور زناشویی است. در این میان فقدان ارتباط خوب مهم‌ترین مشکلی است که زوج‌ها با آن روبرو هستند.

مشکلات ارتباطی در هر رابطه‌ایدیده می‌شود و با آنکه از میان برداشتن قطعی مشکل ارتباطی میسر نیست، می‌توان این معضل را به حداقل رساند و از تأثیر منفی ان بر روابط زناشویی کاست. قبل از هر چیز بهتر است تا انتظارات خود را از رابطه‌ای که در آن هستید مشخص سازید.

اگر خواهان موفقیت در روابط خود هستیدباید به این توافق نامه تن بدهید که:

من در این رابطه سرمایه گذاری کرده‌ام و به آن علاقمندم و در قبال رابطه زناشویی مسئول هستم.

برای بهبود رابطه‌ام تلاش می‌کنم و حاضرم در بعضی از موارد مصالحه کنم.

به همسرم ناروا نمی‌گویم و تن به روابط نامشروع نمی‌دهم.

به جای توجه به مسائل گذشته، به مسأله موجود توجه می‌کنم.

اغلب نارضایتی‌ها، در روابط زناشویی ناشی از انتظارات برآورده نشده‌اند. نخست باید از انتظارات خود آگاه شوید. دوم، باید ببینید که آیا این انتظارات واقع‌بینانه هستند و سوم اینکه آیا همسر شما از انتظارات شما با خبر است؟ آیا متعهد است این انتظارات را برآورده سازد؟

انتظارات اشخاص از رابطه زناشویی‌شان بستگی به زمینه‌های فرهنگی آن‌ها دارد. برداشت‌های سنتی و غیرسنتی از رابطه ازدواج هم بسیار تأثیرگذارند. وقتی زن و شوهر از ماهیت و منبع توقعات خود بی‌اطلاع باشند، در برقراری ارتباط بامشکل روبرو می‌شوند.

اشخاصی چگونه می‌دانندکه چه انتظاراتی باید داشته باشند؟ ممکن است جوانان با مشاهده سایرین باشد. (رسانه‌های عمومی، آداب و رسوم حاکم بر جامعه …).

تغییرات اجتماعی نیز روی چگونگی انتظارات، شیر می‌گذارند. (مانند کار کردن هر دوی زن و شوهر، مراقبت مردها از فرزندشان و …) واقعیت درست یا غلط بودن این موضوعات نسبت مهم این است که انتظارات مشخص و شفاف باشند.

نکته:شما و همسرتان مستقلاً توقعات و انتظارات خود را از ازدواج بیان می کنید.

بی‌توجهی به هویت خود نیز می‌تواند مشکلات جدی تولید کند. لازم است که به خواسته‌ها و نیازهای خود توجه کنید و خود را مقدم به رابطه‌تان حساب آورید.

بارزترین روابط نکاحی غیرسنتی ازدواج‌های میان فرهنگی است. برای داشتن یک رابطه زناشویی موفق، در ازدواج‌های با فرهنگ‌های متفاوت، نیازی به این نیست که زن و شوهر به ارزش‌های مشابهی پایبند باشند. در واقع اغلب این تفاوت‌ها و ارزش‌های متفاوت فرهنگی است که بسیاری از

اشخاصی را به هم جلب می‌کند. اما همین تفاوت‌های ارزشی، در غیاب مهارت‌های ارتباطی مفید می‌تواند در بلندمدت مسأله‌ساز شود.

با تفاوت بر سر طرز برقراری ارتباط، امکان سوء برداشت افزایش می‌یابد. در بعضی از فرهنگ‌ها به محتوای کلام و در فرهنگ‌های دیگر به محتوای غیرکلامی توجه می‌شود. توجه داشته باشید که سبک‌های ارتباط یکی از مظاهر ارزش‌های فرهنگی است.

اگر شما با این مشکل روبرو هستید به شما توصیه میکنیم به اتفاق همسرتان درباره شباهت‌ها و تفاوت‌هایتان درباره ارزش‌هایتان بحث کنید.

بسیاری از زوج‌ها معترفند که به هنگام صحبت با همسرشان با دشواری روبرو هستند. برای بهبود ارتباط خود باید مشخص‌تر صحبت کنید و دقیقاً توضیح دهید که میان شما و همسرتان چه می‌گذرد.

ارتباط چیست؟ شما پیامی را با نیت خاصی می فرستید و همسرتان آن را دریافت می‌کند. اما همین فرایند ساده ممکن است تحقق نیابد و همسرتان پیام شما را به شکلی جز آن چه منظور شماست برداشت کند. ممکن است شما پیام خود را به طرزی مخابره کنیدکه در همسرتان مفهوم طنز یا

طعنه را تداعی کند ممکن است حالت چهره و حرکات بدن شما پیام را به شکل متفاوتی منعکس سازد.

ضرورت دارد که همسر شما اطلاعاتی درباره روابط میان رفتارها و نیاتی که دراین رفتارها مستقر است داشته باشد تا پیام شما را به همان مشکلی که هست برداشت کند.

به چهار علت ممکن است ارتباط به شکلی که منظور گوینده است درک نشود. نخست، ممکن است منظور مخابره کننده پیام و خود پیام همخوانی نداشته باشد (مثلاً حالات بدن و چهره با کلام).

دوم، ممکن است گوینده پیام را به درستی مخابره کند، اما گیرنده پیام را به شکل دیگری دریافت کند. (طرز ارتباط صمیمانه را به حساب ترحم گذاشتن).

سوم اینکه هم گوینده و هم شنونده مرتکب اشتباه شوند.

چهارم هم گوینده و گیرنده هر دو کارشان را بدون عیب و نقص انجام می‌دهند اما ازآن جهت که از رویه و قواعد متفاوتی استفاده می‌کنند، ارتباط به آن شکل که هست درک نمی‌شود. مثلاً در فرهنگ‌های متفاوت یک رفتار واحد می‌تواند معانی متفاوتی داشته باشد.

هر کس با توجه به ذهنیتی که دارد رفتار و گفته همسرش را ارزیابی می‌کند. اندیشه باید به رفتار تبدیل شود تادیگران آن را درک کنند. اگر افکار و استنباط‌های خود را با دیگران در میان بگذاریم گاه به این نتیجه می‌رسیم که از صحبت یا رفتار آن‌ها برداشت اشتباه کرده‌ایم.

احساسات تند از گونه خشم یا حسادت می‌توانند ارتباط را مخدوش کنند. تحت‌تأثیر این احساسات نمی‌توانیم شرایط را به گونه‌ای که هست ارزیابی کنیم. اشخاصی که از حساسیت‌های لازم برخوردارند می‌توانند در شرایط غلبه احساسات تند از گرفتن تصمیمات مهم خودداری کنند. احساسات برای

اینکه درک شوند باید از درون شما خارج شده در قالب رفتار خودنما شوند.

در مواقعی لازم است که زن و شوهر روی یک زبان مشترک به توافق برسند تا بتوانند پیام‌های یکدیگر را بهتر درک کنند. رفتارهای متناسب می‌توانند نیات خوب را به مخابره خوب تبدیل کنند.

برای تغییر روابط ابتدا باید از شرایط و چگونگی روابطی که با همسرتان دارید آگاه شوید. تا ندانید که چه اتفاقی در رابطه شما و همسرتان می‌افتد نمی‌توانید آن را تغییر دهید.

میزان رضایت خاطر شما از رابطه زناشویی روی ارسال و دریافت پیام تأثیر می‌گذارد. فرد راضی از ازدواج برداشت‌هایش از رفتارها و پیام‌های همسرش مثبت است و بالعکس.

اگر می خواهید با تفاوت های زن و مرد بیشتر آشنا شوید به جدول زیر توجه کنید:

زن‌ها:۱- طرح سئوال نشانه علاقه شما به شخص مورد نظر است.

 

مردها:۱- تنها زمانی سئوال کنید که خواهان دریافت اطلاعاتی باشید.
۲- صحبت درباره مسایل آرامش‌بخش است و طرح شکایت در خدمت به هم نزدیک‌تر شدن است. ۲- به جنبه‌های منفی نپردازید. شکایت کردن تا به حال به کسی کمک نکرده است.
۳- توجه جزئیات به درک مسئله کمک می‌کند. ۳- به اصل مطلب توجه کنید توجه به جزییات ملال اینکه و اغلب نامربوط است.
۴- تصدیق کردن اینکه کسی در موقعیت بدی قرار دارد، راهی برای ابراز همدردی با اوست. ۴-؟به اینکه کسی در موقعیت بدی قرار دارد، تحقیر کردن او با نشان دادن ترحم است.
۵- سکوت کردن نادیده انگاشتن مسائل است. ۵- سکوت یعنی همه چیز خوب و روبه راهست

یکی از دلایل جلب شدن زن و مرد به هم وجود این تفاوت‌هاست. وقتی زن و مرد با هم تفاوت دارند می‌توانند چیزهای جدیدی به یکدیگر بدهند.

برای اینکه تفاوت‌های جنسیتی تولید مسئله نکنند دو نکته اهمیت دارد. نخست اطلاع یافتن از تفاوت‌هاست. قدم بعدی این است که به طرزی صادقانه و با صراحت مطالبی را با همسرتان در میان بگذارید، حرف‌های همسرتان را چگونه تفسیر می‌کنید؟ چگونه همسرتان می‌تواند پیامش را به طرزی

مخابره کند که شما از آن سر در بیاورید! چگونه اطلاع می‌دهید که پیام همسرتان را درک کرده‌اید و درباره‌ی رابطه‌ی ازدواجتان چه فرضیه‌هایی دارید؟

اقدامات اولیه برای برقراری ارتباط بهتر:

انتظارات واقع بینانه ایجاد کنید: برداشت شما از رفتار همسرتان همیشه در فیلترهای احساسات، افکار و انتظارات شما پالایش می‌شود. بنابراین روابط شما در زمان کوتاه بهبود پیدا نمی‌کند. به طور روزانه و با توجه به تغییرات جزیی پیشرفت خود را در نظر بگیرید.

فراهم آوردن زمینه مناسب: دست کم روزی ۱۵ دقیقه را برای صحبت با یکدیگر در نظر بگیرید درباره زمان و مکان گفت و گو به توافق برسید. مقرراتی را برای قطع موقتی صحبت وضع کنید در این موارد ناسزاگویی، فریادکشیدن، پرتاب کردن شی و رسیدن خشم به درجه‌ای که بتواند به حرف همسرتان

گوش کنید، صحبت را قطع کنید.

رفتار دوستانه: با مطالب ساده‌تر شروع کنید. رسیدگی به مسایل جدی‌تر را به مراحل بعدی موکول کنید. از طعنه زدن، ناسزاگویی و حمله به منش و شخصیت همسر خود، خودداری کنید.

توجه به جنبه‌های مثبت: از عبارات متعادل استفاده کنید. وقتی فضای تعادل بر رابطه شما حاکم می‌شود، می‌توانید انتقادهای یکدیگر را با دید مثبت‌تری بپذیرید. اشاره شخص به موارد منفی از کلی‌گویی خودداری کنید.

از راه بندها اجتناب کنید: انتقاد متقابل نکنید. به جای قطع صحبت یکدیگر ما به نوبت حرف بزنید، به جای دادن اولتیماتوم خواهش کنید. به جای گذشته‌ها به زمان اکنون توجه کنید.

به پیشرفت خود توجه کنید: سپس گذراندن این ۵ مرحله، فهرستی از پیشرفت‌های یکدیگر تهیه کنید و مطالب آن را با همسرتان در میان بگذارید و ببینید چه تغییراتی در شما ایجاد شده است.

اقدامات میانی برای رسیدن به ارتباط مؤثر:

در قبال خود قبول مسئولیت کنید: ۱- استفاده از کلام «من» : عبارات بدون کلام «من» احساس سرزنش و حمله را تداعی می‌کنند. این‌گونه مسئولیت به گردن دیگران می‌افتد و در این حال است که همه ما در قبال احساسات، نیزها، اعمال و انتظارات خود مسئول هستیم. ۲- توجه کردن به خود:

اگر به خود و نقشی که در زندگی زناشویی خود دارید بیشتر توجه کنید، مسئولیت بیشتری در قبال آن عهده‌دار می‌شوید.

توجه به احساسات و مخابره آن‌ها: بسیاری از اشخاص از احساسات خود آگاه نیستند و نمی‌دانند که چگونه احساساتشان روی ارزیابی و برخورد آن‌ها تأثیر می‌گذارد. مثلاً هنگام خستگی یا ناراحتی تحت تأثیر احساسات منفی امکان نشان دادن واکنش منفی و برداشت منفی زیاد می‌شود.

آیا شما به‌راحتی متوجه خشم، دلخوری، خوشحالی، اندوه، هراس، ناراحیت و اضطراب خود می‌شوید؟ همسرتان چطور متوجه این احساسات شما می‌شود؟ این مطالب درباره همسر شما نیز صادق است.

توجه به فرضیه‌ها: اگر به گونه‌ای برخورد کنید که انگار می‌توانید ذهن همسر خود را بخوانید و فرضیه‌های خود را وارسی نکنید به نتیجه منفی می‌رسید. باید برداشت و ارزیابی خود را با همسرتان درمیان بگذارید تا از واقعی بودن آن اطمینان حاصل کنید.

گوش دادن پویا: به همسرتان نشان دهید که به حرف‌های او گوش کرده‌اید به دو طریق: ۱- تکرار کردن خلاصه حرف‌های او ۲- برقراری تماس چشمی، سر تکان دادن به مفهوم تائید گفته و حالت دادن به دست‌ها و بدن (اشارات غیرکلامی).

بازخورد تأثیر رفتار: بدون داوری به همسرتان اطلاع دهید که او روی احساسات و افکار و اعمال شما چه تأثیری می‌گذارد چه مثبت و چه منفی.

توجه به پیشرفت خود و پاداش دادن به خود: فهرستی از تلاش‌های همسرتان تهیه کنید و مطلب تهیه شده را با او در میان بگذارید و از تلاش‌های او قدردانی کنید.

اگر تغییراتی در روابط خود احساس کرده‌اید آن‌ها را به خود نیز یادآوری کنید.

اقدامات پیشرفته برای برقراری ارتباط مؤثر:

بحث درباره زمینه‌های اختلاف.

اطلاع از زمان حل مسأله: اگر هر کدام از شما با احساسات تند روبه‌رو شدید، بدانیدکه زمان مناسبی برای حل اختلاف نیست. باید آرامش کافی داشته باشید.

اگر همسرتان را همراه و موافق ارزیابی کنید به ویژگی‌های مثبت او توجه می‌کنید و درنتیجه شرایط برای حل مسأله مناسب می‌شود؛ بنابراین اندیشه نیز از حل و فصل اختلاف نقش تعیین کننده‌ای دارد.

تعریف مسئله: برای تعریف مسئله باید بتوانید مشخص‌تر حرف بزنید، مسئولیتی بپذیرید و یک شنونده خوب باشید.

ویژگی‌هی تعاریف خوب در مسأله: ۱- طرفین درباره آن توافق دارند. ۲- نقش زن و شوهر را در مسأله توضیح دهد. ۳- تعریف ساده‌ای از مسئله کند. ۴- احساسات هر یک از طرفین را درباره مسأله توضیح دهد. ۵- به جنبه‌های مثبتی اشاره داشته باشد

ویژگی‌های تعاریف بد درباره مسأله: ۱- تنها نقطه نظر یکی از طرفین را بازگو کند. ۲- سرزنش‌آمیز باشد. ۳- کلی و مبهم باشد. ۴- تنها شکایت‌های هر کدام را فهرست کند. ۵- تنها به جنبه‌های منفی بپردازد.

حل مسأله، کنار آمدن با مسأله: بعضی از مشکلات قابل تغییر نیست مانند فوت یکی ازنزدیکان زوج –در اینجا باید با احساس همدلی صبر کرد تا دوران سوگ به پایان برسد، بعضی مشکلات راه‌حل دارد؛ بنابراین موضوع بر سر حل مسأله یا کنار آمدن با آن است.

    ادامه پیشرفت و ارتباط با دیگران.

شما به تلاش دامنه‌دار احتیاج دارید تا مجدداً گرفتار مشکلات ارتباطی گذشته نشوید. به همین دلیل به دو نکته مهم اشاره می‌کنیم: ادامه پیشرفت و ممانعت از بازگشت به گذشته.

رابطه زناشویی نیازمند به توجه پیوسته است. استفاده از مهارت‌های ارتباطی در زندگی روزانه راهی برای حفظ روابط خوب است. باید وقتی صرف کنید و ببینید که چگونه می‌خواهید از مهارت‌های به‌دست آمده در زندگی خود استفاده کنید. یکی از این راه‌ها صرف وقت با همسرتان (حداقل ۱۵ دقیقه

در روز) است

برای جلوگیری از حرکت قهقرایی و رسیدن به عادات ناخوشایند قبلی اقدامات زیر را انجام دهید:

۱- نشانه‌های مسأله‌ساز را پیدا کنید.

۲- موقعیت‌هایی که امکان بروز مشکل در آن بیشتر است را شناسایی کنید.

۳- به این توجه کنید که چه زمانی این نشانه‌ها به وجود گرفتاری برای شما و همسرتان اشاره دارند.

۴- برنامه‌ای برای برخورد با مسأله طراحی کنید.

امیدواریم با تمرین این مهارت هایی که گفته شد بتوانید مشکلات خود را به حداقل برسانید و از زندگی زناشویی خود بیشترین بهره را ببرید.